Wij onderhouden het verleden zodat de toekomst het kan zien

Monumentale gebouwen vertellen een verhaal. In gevels, deuren, houtwerk, kleuren en details zit de geschiedenis. Goed onderhoud betekent daarom niet alleen dat een gebouw er weer mooi uitziet. Het betekent vooral dat we zorgvuldig omgaan met wat er al is.
Bij De Variabele combineren we jarenlange ervaring in vastgoedonderhoud met specialistisch vakmanschap voor monumentaal erfgoed. Die kennis en ervaring gaan al decennialang mee en vinden hun oorsprong in de tijd van Van der Wal Vorden. Ons werk varieert van schilderwerk en houtrotherstel tot restauratie en het terugbrengen van historische kleuren en details. We kijken naar de toekomst van een gebouw, met respect voor het oorspronkelijke ontwerp.
Erfgoed vraagt om meer dan goed onderhoud. Het vraagt om kennis, vakmanschap en gevoel voor historie
Eerst begrijpen, dan onderhouden
Monumentaal onderhoud vraagt om een andere manier van werken. We kijken eerst goed naar het gebouw. Wat vertelt het gebouw ons? Wat is de oorspronkelijke staat? Welke materialen en technieken zijn gebruikt? Welke onderdelen zijn van bijzondere historische waarde? En hoe maken we dit toekomstbestendig?
Op basis daarvan bepalen we wat we gaan doen. We behouden wat goed is, herstellen wat mogelijk is en vervangen alleen wanneer dat echt nodig is. Soms brengen we een historische kleur terug of herstellen we een detail dat in de loop van de tijd verloren is gegaan. En waar het kan, combineren we traditioneel vakmanschap met moderne technieken.
Vakmanschap dat past bij het gebouw
Onze vakmensen hebben kennis van monumentaal erfgoed en weten hoe belangrijk het is om zorgvuldig met historische gebouwen om te gaan. Ze volgden de opleiding Erfgoed Schilderen bij Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen (NCE). Daar leerden zij onder andere werken met historische schildertechnieken, materialen en detailleringen. Die kennis combineren we met jarenlange praktijkervaring en liefde voor het ambacht.
Ook beheersen we specialistische technieken, zoals hout- en marmerimitaties en verguldwerk. Daarmee kunnen we historische details en decoratieve elementen zorgvuldig herstellen of terugbrengen. Zo zorgen we ervoor dat niet alleen het grote geheel, maar juist ook de bijzondere details van een monument behouden blijven.
Geen monument is hetzelfde. De ene keer werken we aan een rijksmonument, de andere keer aan een historische gevel, een monumentale voordeur of bijzonder decoratief schilderwerk. Juist bij monumenten maken de details het verschil.
Bij De Variabele werken verschillende vakdisciplines samen. Zo kunnen we onderhoud, herstel, restauratie en verduurzaming combineren. We kijken daarbij naar wat het gebouw nodig heeft en hoe we de monumentale waarde zoveel mogelijk behouden.
Vakmanschap, kennis en zorgvuldig werken komen samen bij iedere ingreep.
Werken volgens de Restauratieladder
| We werken volgens de kwaliteitsnormen en richtlijnen (URL 4009) voor restauratie en onderhoud van monumenten. De Variabele beschikt over het ERM-certificaat (Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg).
Het ERM-certificaat laat zien dat we onze kennis, vakmanschap en werkwijze aantoonbaar op orde hebben. De kwaliteit van ons werk wordt daarbij onafhankelijk getoetst. Zo zorgen we niet alleen voor kwaliteit in het eindresultaat, maar borgen we deze kwaliteit ook structureel in onze werkwijze. |
![]() |
Erkende restauratiekwaliteit
|
We werken volgens de kwaliteitsnormen en richtlijnen (URL 4009) voor restauratie en onderhoud van monumenten. De Variabele beschikt over het ERM-certificaat (Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg). Het ERM-certificaat laat zien dat onze kennis, ons vakmanschap en onze werkwijze aantoonbaar op orde zijn. Ons werk wordt onafhankelijk getoetst, waardoor kwaliteit niet alleen in het eindresultaat zichtbaar is, maar ook structureel in onze werkwijze is geborgd. |
![]() |
|
Dat betekent dat we werkzaamheden zorgvuldig voorbereiden en uitvoeren. We kijken naar de monumentale waarden van een gebouw en maken keuzes die passen bij het gebouw, de opdrachtgever en de toekomst. Door te werken volgens de richtlijnen van ERM houden we kennis en vakmanschap op niveau en blijven we ons hierin ontwikkelen. Binnen en buiten in balans Bij monumentaal onderhoud kijken we naar het gebouw als geheel. De staat van de binnenzijde heeft namelijk invloed op het behoud van de buitenzijde. Zeker bij historische gebouwen is het belangrijk om het binnenschilderwerk goed te onderhouden. Een goede staat van de binnenzijde draagt bij aan een gezond gebouw en daarmee aan het behoud van de kwaliteit van de buitenzijde.Daarom kijken we niet alleen naar wat aan de buitenkant zichtbaar is. We beoordelen wat het gebouw nodig heeft en hoe verschillende onderdelen elkaar beïnvloeden. Zo kunnen we problemen eerder signaleren en voorkomen dat kleine gebreken leiden tot grotere schade. Behouden wat er al is Circulair werken is binnen monumentaal onderhoud niets nieuws. Het behouden, herstellen en opnieuw gebruiken van bestaande materialen is al lange tijd een belangrijk onderdeel van zorgvuldig restaureren. Juist bij monumenten willen we zo veel mogelijk van het oorspronkelijke gebouw behouden. De Restauratieladder van Stichting ERM sluit hier goed op aan. We kijken eerst of we kunnen conserveren. Als dat niet voldoende is, kijken we naar repareren. Pas als behoud of herstel niet meer mogelijk is, komt vernieuwen in beeld. Zo vervangen we niet zomaar wat nog goed is. We kiezen bewust voor de ingreep die nodig is om het monument te behouden, met zo min mogelijk verlies van oorspronkelijk materiaal en historische waarde. Hoe meer we kunnen behouden, hoe meer van het verhaal van het gebouw behouden blijft. |
Ervaring met bijzonder erfgoed
Onze kennis en ervaring zetten we in voor verschillende eigenaren en beheerders van monumentaal vastgoed. We werken onder andere voor Gemeente Zutphen, Gelderse Kerken, Gelders Landschap & Kasteelen, Stichting BOG, Landgoed Zelle, Witte Rentmeesters en Makelaars.
Van monumentale woningen en historische gebouwen tot kastelen en bijzondere objecten: ieder project vraagt om aandacht, vakmanschap en een aanpak die past bij het erfgoed.
Erfgoed behouden voor de toekomst
Een monument is bijzonder door de waarde die het door de jaren heen heeft gekregen. Die waarde zit in de architectuur, materialen, details, functie of geschiedenis van een gebouw. Juist daarom is zorgvuldig onderhoud zo belangrijk.
We willen die waarde zo goed mogelijk behouden. We herstellen wat nodig is, vervangen alleen wat echt niet meer te behouden is en zoeken naar oplossingen die passen bij het gebouw én bij de toekomst.
Zo onderhouden we het verleden zodat de toekomst het kan zien.
Benieuwd wat we voor jouw monument kunnen betekenen?
Neem contact op met Gertjan Legters, projectleider monumentaal, via glegters@devariabele.nl.
We denken graag mee over onderhoud, restauratie en het behoud van jouw erfgoed.
Kasteel Rosendael
Rozendaal
Kasteel Rosendael ligt in een van de oudste parken van Nederland en vormt samen met het park en de historische gebouwen een bijzonder geheel. Het kasteel ademt geschiedenis en wordt al jarenlang zorgvuldig onderhouden. Voor Geldersch Landschap & Kasteelen zijn we al sinds de jaren 80 een vaste partner voor het onderhoud van hun monumenten.
Ook bij Kasteel Rosendael droegen we bij aan het behoud van het historische karakter. We namen onder meer de linker gevel en de donjon onder handen. Bij de ramen voerden we reparatiewerk uit en binnen retoucheerden en vernieuwden we gedeeltelijk houtimitaties. De klokkentoren kreeg een nieuwe verflaag. Op de deuren brachten we de letters opnieuw aan met de hand. Daarnaast werkten we in onze werkplaats de luiken af die door Geldersch Landschap & Kasteelen grotendeels zijn hersteld.
Bekijk dit monument in het Rijksmonumentenregister.
Kasteel Rosendael zelf bezoeken? Bekijk de mogelijkheden voor een rondleiding.
Rijksmonument Huis ’t Velde
Warnsveld
Aan de Berkel in Warnsveld staat het 16e-eeuwse Huis ’t Velde. Dit rijksmonument is eigendom van Stichting Geldersch Landschap & Kasteelen en wordt sinds 1976 gebruikt als conferentie- en studiecentrum voor de School voor Politie Leiderschap. Het historische huis is een bijzonder onderdeel van het landschap rond Warnsveld.
Voor dit bijzondere rijksmonument voerden we verschillende onderhouds- en herstelwerkzaamheden uit. We herstelden houtrot, schilderden twee gevels en vervingen enkele gebroken ruiten. Ook de toegangsbrug kreeg een grondige onderhoudsbeurt. We herstelden het houtwerk en brachten de stalen leuningen weer terug in hun zwarte kleur. Bij het restaureren van de zonnewijzer kwam speciaal vakmanschap kijken, waaronder een onderzoek naar hoe de cijfers oorspronkelijk erop stonden, waarnaar we de cijfers terugplaatsten met een speciale penseeltechniek.
Bekijk dit monument in het Rijksmonumentenregister.
De Wijnhuistoren
Zutphen
De Wijnhuistoren is een van de bekendste gebouwen van Zutphen. De toren in Hollandse renaissancestijl is al eeuwenlang onderdeel van het stadsbeeld. Oorspronkelijk werd hier wijn opgeslagen en verkocht. Tegenwoordig is de toren vooral bekend door het carillon en als herkenbaar onderdeel van de historische binnenstad.
In opdracht van Gemeente Zutphen voerden we het binnen- en buitenschilderwerk uit. Samen met Timmer- en aannemersbedrijf De Vries herstelden we ook het houtrot volgens de richtlijnen van URL 4001. Daarnaast schilderden we aan de binnenzijde het houtwerk en plaatste De Vries de voorzetramen terug. Zo combineren we zorgvuldig onderhoud met het behoud van de historische uitstraling en kwaliteit van het monument.
Bekijk dit monument in het Rijksmonumentenregister.
St. Antoniusparochiecomplex (Heiligenbeeldenmuseum)
Vorden
Het St. Antoniusparochiecomplex in Vorden is een bijzonder monument naar ontwerp van architect Pierre Cuypers. De kerk diende voor Cuypers als een voorstudie voor de bouw van de Sint-Martinuskerk in Maastricht. Tegenwoordig is in de kerk het Heiligenbeeldenmuseum gevestigd. Een bezoek aan dit bijzondere museum laat zien hoeveel geschiedenis en vakmanschap hier samenkomen.
Ook aan de buitenkant vraagt zo’n monument om zorgvuldig onderhoud. In opdracht van Geldersche Kerken schilderden we de kerk rondom en namen daarbij verschillende onderdelen onder handen. De entreedeuren aan de voorzijde maakten we kaal omdat de oude laklagen niet meer voldeden, kleurden we bij zodat de houtstructuren (vlammen en spiegels) weer goed zichtbaar werden, en werkten we meerdere keren af met een blanke lak. Ook aan de achterzijde voerden we schilderwerk met lijnolieverf (3A) uit aan lijsten, kozijnen en deuren. Om de hoge torenspits goed te kunnen bereiken, zette we een hoogwerker van 42 meter in.
Bekijk dit monument in het Rijksmonumentenregister.
Benieuwd naar de binnenkant? In de kerk vind je het Heiligenbeeldenmuseum.
Walburgiskerk
Zutphen
Midden in de historische binnenstad van Zutphen staat de Walburgiskerk. De kerk is een belangrijk onderdeel van het historische stadsbeeld en behoort tot de honderd belangrijkste monumenten van Nederland. Met haar eeuwenoude geschiedenis en bijzondere architectuur is het een gebouw dat vraagt om aandacht en zorgvuldig onderhoud.
Voor deze prachtige kerk verzorgden we verschillende onderhoudswerkzaamheden voor opdrachtgever Gelderse Kerken. De entreedeuren en luiken kregen hun oorspronkelijke kleur terug met een lijnolieverf (3A). De blanke deuren rondom de kerk maakten we kaal omdat de oude laklagen niet meer voldeden en geen bescherming meer boden. We kleurden de deuren bij zodat de houtstructuren (vlammen en spiegels) weer goed zichtbaar werden. We werkten de deuren meerdere keren af met een blanke lak.
Binnen voerden we schilderwerk uit aan het muurwerk. Bij de entree retoucheerden en vernieuwden we vlakken en bieswerk. Zo zorgen we ervoor dat verschillende onderdelen van het monument hun uitstraling behouden en goed beschermd blijven.
Bekijk dit monument in het Rijksmonumentenregister.
Kasteel De Kelder
Doetinchem
Aan de Kelderlaan in Doetinchem ligt Kasteel De Kelder, een historisch landgoed met een rijke geschiedenis. Ook de bijbehorende boerderij maakt onderdeel uit van het monumentale geheel. Goed onderhoud is hier belangrijk om de karakteristieke uitstraling en historische onderdelen van het landgoed voor de toekomst te behouden.
Bij de boerderij voerden we verschillende onderhouds- en herstelwerkzaamheden uit voor opdrachtgever Witte Rentmeesters en Makelaars. De deuren en luiken maakten we volledig kaal omdat het oude verfsysteem geen bescherming meer bood, en we brachten een nieuw verfsysteem aan. Het houtrotherstel en de reparaties aan het houtwerk voerden we samen met Timmer- en aannemersbedrijf De Vries uit volgens de richtlijnen van URL 4001 en URL 4009.
Bekijk dit monument in het Rijksmonumentenregister.
Ruitershofje
Zutphen
Het Ruitershofje is een karakteristiek onderdeel van de historische binnenstad van Zutphen. Het hofje vertelt een deel van de geschiedenis van de stad en vraagt om zorgvuldig en passend onderhoud. We werken hier in opdracht van Stichting BOG met een meerjarenonderhoudsbegroting, zodat we onderhoud op het juiste moment kunnen uitvoeren.
Een bijzonder onderdeel van ons werk aan het Ruitershofje was de restauratie van een historische zonnewijzer. Na maanden van zorgvuldig werken kreeg de zonnewijzer zijn vertrouwde plek terug. In onze werkplaats werkten we onder leiding van projectleider Gertjan Legters aan de restauratie. Hier vergulden we met 23¾ karaat bladgoud. Tijdens het project kregen ook collega’s en opdrachtgevers de kans om tijdens een verguldentraining zelf met dit bijzondere ambacht aan de slag te gaan. Zo droeg het project niet alleen bij aan het behoud van het monument, maar ook aan het doorgeven van kennis en vakmanschap.
Bekijk dit monument in het Rijksmonumentenregister.









